Valyuta juftligi – bu savdo qilish uchun ikki davlat valyutasi birlashtirilgan juftlikdir. Valyuta juftligidagi birinchi valyuta "asosiy valyuta" deyiladi, ikkinchisi esa "kotirovka valyutasi" deb ataladi. Valyuta juftligiga misollar: EURUSD, GBPJPY, NZDCAD va boshqalar.

USD ishtirok etmaydigan valyuta juftligiga kross juftlik deyiladi.

• Taklif narxi: asosiy valyutani broker sotib oladigan va treyder sotadigan narx.
• Talab narxi: asosiy valyutani broker sotadigan va treyder sotib oladigan narx.

Buy orderlari talab narxida ochiladi va taklif narxida yopiladi. Sell orderlari taklif narxida ochiladi va talab narxida yopiladi.

Spred – bu savdo instrumentining taklif va talab narxlari o‘rtasidagi farq bo‘lib, ko‘pincha Bozor yaratuvchi brokerlar uchun asosiy daromad manbai sifatida hisoblanadi.

Spred qiymati odatda pipda belgilanadi, lekin MetaTrader platformalarida punktlarda ko‘rsatiladi. Dinamik va barqaror spredlar farqlari haqida batafsil ma’lumotni o‘qib chiqishingiz tavsiya etiladi.

Aksariyat foreks instrumentlarida pip narx o‘zgarishining 4-onlik raqamidagi qiymatini anglatadi, punkt esa 5-onlik raqamdagi eng kichik narx o‘zgarishini bildiradi.

1 pip = 10 punkt.
Agar narx 1.11115 dan 1.11135 gacha o‘zgarsa, bu 2 pip yoki 20 punkt sifatida o‘lchanadi.

Pip hajmi – pipning instrument narxidagi pozitsiyasini ko‘rsatadi. Masalan, narx 1.11115 bo‘lsa, pip hajmi 0.0001 bo‘ladi, chunki u to‘rtinchi onlik raqamga to‘g‘ri keladi.

Pip qiymati – narx 1 pipga o‘zgarsa, qancha pul yutqaziladi yoki topiladi. Pip qiymatini hisoblash uchun:

Pip qiymati = Lotlar soni x Shartnoma hajmi x Pip hajmi.

Quyidagi jadval har xil narx formatlariga ega savdo instrumentlari uchun pip hajmlarini umumlashtiradi.

Ushbu qiymatlarni hisoblash uchun savdo kalkulyatorimizdan foydalanib ko‘ring.

Lot – bu orderlar hisoblanadigan miqdor birligi. Standart lot odatda asosiy valyutadan 100 000 birlikka teng bo‘ladi.

Boshqa lot turlari quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

• Standart lot: 1 lot = 100 000 birlik
• Mini lot: 0.1 lot = 10 000 birlik
• Mikro lot: 0.01 lot = 1 000 birlik
• Nano lot: 0.001 lot = 100 birlik

Shartnoma hajmi – bu 1 lotda asosiy valyutaning aniq miqdoridir, ko‘pincha 100 000 hisoblanadi (savdo instrumentlarining belgilariga qarab farqlanadi).

Marja – bu broker orderni ochish va ochiq holda saqlash uchun ushlab turadigan mablag‘ miqdori bo‘lib, savdo hisob valyutasida hisoblanadi.

Kredit yelka – bu kapital va qarz mablag‘lari nisbati bo‘lib, order ochilganda marjaga bevosita ta’sir qiluvchi ko‘rsatkichdir. Exness, kapital mezonlariga javob beradigan savdo hisoblari uchun ayrim savdo instrumentlarida cheksiz kredit yelka taklif qiladi. Ushbu funksiyadan foydalanishdan oldin cheksiz kredit yelka qanday ishlashini tushunib chiqing.

Kredit yelka qanchalik yuqori bo‘lsa, talab qilinadigan marja shunchalik kam bo‘ladi.

Kredit yelka marja talablariga qanday ta’sir qilishi haqida batafsil ma’lumotni o‘qing.

Balans – bu savdo hisobidagi barcha yakunlangan tranzaksiyalar, jumladan kiritish va yechib olishlarni, hisobga olib hisoblanadigan jami mablag‘. Bu sizda orderlar ochilishidan oldin yoki barcha ochiq orderlar yopilgandan keyingi mablag‘ bo‘lishi mumkin; balans ochiq orderlar davomida o‘zgarmaydi.

Kapital – bu savdo hisob balansiga joriy ochiq foyda/yoki zarar va svop miqdorining qo‘shilishi yoki ayrilishi orqali aniqlanadi.

Kapital = Balans +/- Suzuvchi Foyda/Zarar + Svoplar

Broker ochiq orderlar uchun marja ushlab turgan vaqtida, erkin marja – bu yangi orderlar uchun ishlatish mumkin bo‘lgan, savdo hisobida qolgan va ushlab turilmaydigan mablag‘dir.

Kapital = Marja + Erkin marja

Foyda yoki zarar – bu orderning yopilish va ochilish narxlari o‘rtasidagi farq. Foyda va zararlarni qanday hisoblash haqida batafsil o‘rganing.

Foyda/Zarar = Order yopilish va ochilish narxlari farqi (pipda) x Pip qiymati

• Buy orderlarda yopilish narxi (taklif) ochilish narxidan (talab) yuqori bo‘lsa, foyda olinadi. Agar yopilish narxi ochilish narxidan past bo‘lsa, buy order zarar ko‘radi.
• Sell orderlarda yopilish narxi (talab) ochilish narxidan (taklif) past bo‘lsa, foyda olinadi. Agar yopilish narxi ochilish narxidan yuqori bo‘lsa, sell order zarar ko‘radi.

Marja darajasi – bu kapitalning marjaga nisbati sifatida foizda hisoblanadi.

Marja darajasi = (Kapital / Marja) x 100

Marja chaqiruvi – bu savdo platformasiga yuboriladigan ogohlantirish bo‘lib, stop outdan qochish uchun mablag‘ kiritish yoki bir nechta order(lar)ni yopish kerakligini bildiradi. Bu xabar, marja darajasi ma’lum darajaga tushganda yuboriladi va bu marja chaqiruvi deb ataladi.

Stop out – bu marja darajasi stop darajasiga (0%) tushganda, hatto xedjlangan orderlarda ham orderlarning avtomatik yopilishi hisoblanadi.

Exnessda marja chaqiruvi va stop darajalari savdo hisob turlariga ko‘ra belgilanadi.

Order turlari bozor orderlari va kutilayotgan orderlarga bo‘linadi.

Bozor orderlari darhol faollashishi bilan ijro etiladi va asosiy order sifatida buy va sellni o‘z ichiga oladi.

• Buy: talab narxida ochiladi va taklif narxida yopiladi.
• Sell: taklif narxida ochiladi va talab narxida yopiladi.

Volatilligi yuqori bozorlarda, sirpanish bajarilgan orderlarga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi mumkin va narxlar terminal oynasida ko‘rsatilgan bozor narxidan yuqori yoki past bo‘lishi ehtimoli mavjud.

Kutilayotgan orderlar savdoni avtomatlashtirish uchun ishlatiladi. Ma’lum bir narx yoki darajaga yetilganda, ushbu orderlar avtomatik tarzda ijro etiladi.

Ham ochish, ham yopish orderlari kutilayotgan bo‘lishi mumkin.

Kutilayotgan orderlarning 2 turi mavjud: Stop orderlar va Limit orderlar.

• Limit orderlar: Mijozning talab etilgan narxi joriy bozor narxidan yaxshi bo‘lgan kutilayotgan orderlar.
• Stop orderlar: Mijozning talab etilgan narxi joriy bozor narxidan yomonroq bo‘lgan kutilayotgan orderlar.
• MT5 terminalida qo‘shimcha order turlari mavjud: buy stop limit va sell stop limit, bunda stop order limit orderni faollashtiradi.

Order va ijro turlari haqida batafsil ma’lumot olish uchun mavjud order turlarini o‘rganishni tavsiya qilamiz.

Moliyaviy bozorlarda savdo qilish yuqori darajadagi riskka ega ekanligini va barcha investorlar uchun mos emasligini unutmang. Bozorga kirishdan avval, ularni chuqur o‘rganib, to‘liq tushunib oling, va faqat yo‘qotishingiz mumkin bo‘lgan mablag‘ni investitsiya qiling.

Bundan tashqari, to‘g‘ri risklarni boshqarish usullarini qo‘llash va savdolaringizni doimiy kuzatib borish juda muhim, shunda pozitsiyalaringiz siz uchun qulay risk darajasida qoladi.